itulau_fu'a

Tala Fou

O mea e te manaʻomia ona iloa e uiga i le soifua maloloina lelei i le taimi nei

A o tatou faimalaga i le olaga, o le manatu o le matua e avea ma mea moni e le maalofia. Peitaʻi, o le auala tatou te taulimaina ma taliaina ai le faagasologa o le matua e mafai ona matua aʻafia ai lo tatou soifua manuia lautele. O le soifua matua maloloina e le gata i le ola umi, ae faapea foi i le ola lelei. E aofia ai itu faaletino, mafaufau, ma lagona e fesoasoani i se olaga faamalieina ma olaola a o tatou matutua.

E uiga i le soifua maloloina o le soifua maloloina

A o tatou faimalaga i le olaga, o le manatu o le matua e avea ma mea moni e le maalofia. Peitaʻi, o le auala tatou te taulimaina ma taliaina ai le faagasologa o le matua e mafai ona matua aʻafia ai lo tatou soifua manuia lautele. O le soifua matua maloloina e le gata i le ola umi, ae faapea foi i le ola lelei. E aofia ai itu faaletino, mafaufau, ma lagona e fesoasoani i se olaga faamalieina ma olaola a o tatou matutua.

O le umi o le ola e lē gata o lona uiga o le ola umi, ae o le ola manuia foʻi.

Ua valoia e le Matagaluega o le Soifua Maloloina ma Auaunaga a Tagata o Amerika e faapea, e oo atu i le 2040, e silia ma le toatasi mai le toalima tagata Amerika o le a 65 tausaga pe matutua atu. E silia ma le 56% o tagata e 65 tausaga le matutua o le a manaʻomia ni auaunaga mo se taimi umi.

O le mea e lelei ai, e iai mea e mafai ona e faia e tusa lava po o le a lou matua e faʻamautinoa ai lou soifua maloloina a o faagasolo tausaga, o le tala lea a Dr. John Basis, o se fomaʻi matutua i le Iunivesite o North Carolina i Chapel Hill.

Ua taʻu atu e Battis, o se polofesa lagolago i le Iunivesite o North Carolina School of Medicine ma le Gillings School of Global Public Health, i le CNN mea e tatau ona iloa e tagata e uiga i le soifua maloloina o le soifua maloloina.

Atonu e ma'i nisi tagata. O nisi tagata e tumau pea le malosi se'ia o'o i le 90 o latou tausaga. E iai a'u ma'i o lo'o malolosi pea ma toaga - atonu e le o toe toaga e pei ona i ai i le 20 tausaga talu ai, ae o lo'o latou faia pea mea latou te manana'o e fai.

E tatau ona e maua se lagona o oe lava ia, se lagona o le faʻamoemoega. E tatau ona e maua le mea e te fiafia ai, ma e ono eseese lena mea i laʻasaga taʻitasi o le olaga.

E lē mafai ona e suia ou kenera, ma e lē mafai foʻi ona e suia lou taimi ua teʻa. Ae e mafai ona e taumafai e suia lou lumanaʻi e ala i le faia o nisi o mea e mafai ona e suia. Afai o lona uiga o le suia lea o lau meaʻai, le tele o taimi e te faamalositino ai pe auai i gaoioiga a le nuʻu, pe taofi le ulaula po o le inu ava malosi - o mea ia e mafai ona e pulea. Ma o loʻo i ai meafaigaluega - e pei o le galulue faʻatasi ma lau 'au tausi soifua maloloina ma punaoa a le nuʻu - e mafai ona fesoasoani ia te oe e ausia nei sini.

O se vaega o lena mea o le oo atu lea i le tulaga e te fai atu ai, "Ioe, ua ou naunau e sui." E tatau ona e naunau e sui ina ia tupu ai lena suiga.

S: O a ni suiga e te manaʻo e faia e tagata i le amataga o o latou olaga e aʻafia ai lo latou soifua matua?

A: O se fesili lelei tele lena, ma o se fesili e masani ona fesiligia mai ia te aʻu—e le gata mai aʻu maʻi ma a latou fanau, ae faʻapea foʻi ma loʻu aiga ma aʻu uo. E tele mea ua faʻaalia soo e faʻaleleia atili ai le soifua maloloina o le soifua matua, ae e mafai ona e faʻapuʻupuʻuina i ni nai mea.

Muamua o meaʻai paleni, lea e amata mai lava i le pepe ma faaauau pea i le tamaitiiti, talavou, ma e oo lava i le matua. Lona lua, o gaoioiga faaletino ma faamalositino masani e taua tele. Ona sosoo ai lea ma le vaega autu lona tolu o fegalegaleaiga faaagafesootai.

E masani ona tatou mafaufau i nei mea o ni vaega eseese, ae o le mea moni e tatau ona e mafaufau faatasi i nei mea taua ma le galulue faatasi. E mafai e le tasi mea ona aʻafia ai le isi mea, ae o le aofaʻi o vaega e sili atu nai lo le mea atoa.

F: O le ā le uiga o lau tala i mea'ai paleni?

Tali: E masani ona tatou mafaufau i meaʻai maloloina o se taumafa paleni, o lona uiga, o se taumafa Metitirani.

E masani ona faigata le siosiomaga o mea'ai, aemaise lava i sosaiete fa'aonaponei i Sisifo. E faigata ona vavae'ese mai le pisinisi o mea'ai vave. Ae o le kuka i le fale—o le kukaina o fualaau 'aina fou ma fualaau faisua mo oe lava ma mafaufau e 'ai—e matua taua tele ma e aoga mo le soifua maloloina. Taumafai e 'alo'ese mai mea'ai ua uma ona gaosia ma mafaufau i mea'ai mama.

O se mafaufauga e sili atu ona ogatasi. O meaʻai o vailaʻau ia, ma ou te manatu o se manatu lea o loʻo faʻateleina ona tulituliloaina ma faʻalauiloaina e fomaʻi ma ē e lē o ni fomaʻi.

E lē gata i le soifua matua lenei faiga. Amata i le laʻitiiti, faʻalauiloa i totonu o aʻoga ma faʻaosofia tagata taʻitoʻatasi ma tamaiti i se taimi vave e mafai ai ina ia latou atiina ae ni tomai ma ni faiga e tumau mo le olaga atoa. O le a avea lea ma vaega o le olaga i aso faisoo nai lo o se galuega mamafa.

F: O le ā le ituaiga faamalositino e sili ona tāua?

S: Savalivali soo ma ia e gaoioi malosi. E fautuaina moni lava le 150 minute o gaoioiga i le vaiaso, vaevaeina i le 5 aso o gaoioiga e feololo le malosi. E le gata i lea, e tatau ona mafaufau i gaoioiga e faamalositino ai ae faapea foi gaoioiga e tetee atu ai i le malosi o maso. O le tausia o maso ma le malosi o maso e sili atu ona taua pe a e matua aua ua tatou iloa a o e matua, e te leiloa le gafatia e faatumauina ai nei tomai.

S: Aiseā e tāua tele ai fesootaʻiga faʻaagafesootai?

A: O le tāua o fesoota’iga fa’aagafesootai i le faagasologa o le soifua matua e masani ona lē amana’iaina, e lē o su’esu’eina, ma e lē o fa’atauaina. O se tasi o lu’itau o lo tatou atunu’u o le to’atele o i tatou o lo’o salalau solo. E seasea tupu lenei mea i isi atunu’u, lea e lē o salalau solo ai tagata o lo’o nonofo ai pe nonofo fa’atasi tagata o le aiga i le isi fale po’o le pitonu’u lava e tasi.

E masani lava i gasegase ou te feiloaʻi i ai le i ai o a latou fanau e nonofo i itu eseese o le atunuu, pe atonu foʻi e i ai a latou uo e nonofo i itu eseese o le atunuu.

E fesoasoani tele feso'ota'iga fa'aagafesootai e faia ni talanoaga fa'aosofia ai le loto. E maua ai e tagata le lagona o le tagata lava ia, le fiafia, le fa'amoemoega, ma le mafai ona fa'asoa tala ma le alalafaga. E malie. E fesoasoani i le soifua maloloina o le mafaufau o tagata. Ua tatou iloa o le atuatuvale o se lamatiaga mo tagata matutua ma e mafai ona avea ma lu'itau moni.

F: Ae fa'apefea tagata matutua o lo'o faitauina lenei mea? Pe o lo'o aoga pea nei fautuaga?

A: E mafai ona tupu le soifua maloloina lelei i soo se tulaga o le olaga. E le gata i le talavou po o le ogatotonu o tausaga e tupu ai, ma e le gata i le tausaga litaea e tupu ai. E mafai lava ona tupu i le 80 ma le 90 o tausaga o le tagata.

E eseese le faʻauigaga o le soifua maloloina lelei, ma o le ki autū o le fesili ifo ia te oe lava po o le a lona uiga ia te oe? O le a le mea e tāua ia te oe i lenei laʻasaga o lou olaga? E faʻapefea ona tatou ausia mea e tāua ia te oe ona atiaʻe lea o fuafuaga ma auala e fesoasoani ai i a tatou gasegase e ausia na sini? O le mea tāua lenā, e le tatau ona avea ma se auala mai luga i lalo. E aofia ai moni lava le faʻaaofiaina o le gasegase, iloa loloto po o le a le mea e tāua ia i latou, ma fesoasoani ia i latou, ma tuʻuina atu ia i latou ni auala e fesoasoani ai ia i latou e ausia mea e tāua ia i latou. E sau mai totonu.

Teena o Fa'amatalaga: O lenei tusiga ua na'o se fa'amatalaga lautele ma e le tatau ona fa'auigaina o se fautuaga fa'afoma'i. O nisi o fa'amatalaga o pou i luga o le blog e sau mai le Initaneti ma e le o ni fa'apolofesa. O lenei 'upega tafa'ilagi e na'o le fa'avasegaina, fa'atulagaina ma le fa'asa'oina o tusiga. O le fa'amoemoega o le fa'ailoa atu o nisi fa'amatalaga e le fa'apea ai ua e malie i ona manatu pe fa'amaonia le moni o ana anotusi. Ia fa'afeso'ota'i pea se tagata tomai fa'apitoa i le soifua maloloina a'o le'i fa'aaogaina ni fa'aopoopoga pe faia ni suiga i lau faiga fa'afoma'i.


Taimi na lafoina ai: Setema-04-2024